Revolucionarni instrument proširuje koncept Dragonfly Telephoto Array kako bi detektovao izuzetno slabe kosmičke strukture.

Izgradnja novog teleskopa, nazvanog MOTHRA, počela je s ciljem mapiranja jedne od najteže uočljivih struktura u svemiru – kosmičke mreže. Ovaj instrument ima zadatak da detektuje slabu gasovitu materiju koja povezuje galaksije i prati raspodjelu tamne materije.

Naučnici tvrde da će MOTHRA postati najveći teleskop na svijetu izgrađen isključivo od sočiva. Instrument se gradi u Opservatoriji El Sauce u Čileu, a očekuje se da će početi sa punim operacijama do kraja 2026. godine.

Teleskop građen od sočiva

Za razliku od tradicionalnih teleskopa koji koriste velika ogledala, MOTHRA se sastoji od 1.140 Canon telefoto sočiva koja zajedno funkcionišu kao distribuirani apertur sistem, a slike se digitalno kombinuju. Kada se spoje, ovaj sistem funkcioniše kao jedno ogromno sočivo prečnika oko 4,7 metara.

Dizajn teleskopa nadograđuje raniji koncept Dragonfly Telephoto Array, koji je pokazao da grupisanje telefoto sočiva može detektovati izuzetno slabe kosmičke strukture koje konvencionalni teleskopi često propuštaju. MOTHRA koristi i ultra-uske filtere dizajnirane da izoluju slabu svjetlost iz vodonika između galaksija.

“MOTHRA je teleskop dizajniran oko jedne ideje: maksimizirati prostor za otkrića slabog sjaja međugalaktičkog gasa,” kaže Pieter van Dokkum, suosnivač Dragonfly FRO.

Ciljanje kosmičke mreže

Kosmička mreža predstavlja najveću strukturu u svemiru, sastavljenu od dugih filamenata gasa oblikovanih tamnom materijom koja povezuje galaksije na ogromnim udaljenostima. Smatra se da su ove strukture počele nastajati ubrzo nakon Velikog praska, a gravitacija je kroz milijarde godina oblikovala materiju u obrasce slične mreži.

MOTHRA ima zadatak da detektuje slab sjaj vodonika unutar ove mreže. Posmatranjem ovog gasa, astronomi se nadaju da će moći direktno mapirati kosmičku mrežu i proučiti kako materija prolazi kroz njene niti.

“Ovo je ambiciozan projekat koji omogućava astronomima da konačno direktno vide kosmičku mrežu,” kaže Roberto Abraham, suosnivač Dragonfly FRO.

Inovativni pristup istraživanju

MOTHRA je razvijen u okviru Dragonfly Focused Research Organization (FRO), modela organizacije koji funkcioniše više poput startupa nego tradicionalne akademske laboratorije. Fokus je na izradi specijalizovanih instrumenata i infrastrukture koju može koristiti cijelo istraživačko polje.

Investitor Alex Gerko, osnivač i CEO kompanije XTX Markets, podržao je projekt finansijski, ubrzavajući razvoj i izgradnju teleskopa.

Naučnici očekuju da će MOTHRA početi naučna posmatranja nakon završetka izgradnje krajem 2026. godine. Ukoliko projekat bude uspješan, teleskop bi mogao pružiti jedno od najjasnijih viđenja slabih struktura koje oblikuju univerzum.

Izvor: Interesting Ingeneering