Finansijska moć grupe iz Foče daleko manja od dubioze Koksare u stečaju

Preuzimanje posrnule Koksare Lukavac od strane kompanija povezanih s grupacijom Pavgord iz Foče izazvalo je brojna pitanja o realnim finansijskim kapacitetima novog vlasnika. Dok se javnosti predstavlja kao “spas industrijskog giganta”, analitički podaci otkrivaju da je riječ o poslovnoj grupaciji čiji su godišnji prihodi višestruko manji od ukupnog duga Koksare, koji prema procjenama prelazi pola milijarde konvertibilnih maraka.

Ko su Pavgord i H&P Zvornik

Grupacija Pavgord d.o.o. Foča je u vlasništvu Gordana Pavlovića, biznismena iz Foče, koji se u javnosti opisuje kao jedan od najutjecajnijih privrednika u Republici Srpskoj. Kompanija posluje u više sektora – građevinarstvu, energetici, trgovini i preuzimanju potraživanja.

Prema podacima portala CompanyWall, Pavgord d.o.o. Foča u 2024. godini ostvario je prihod od 86.406.989 KM, uz bonitetnu ocjenu A+ i bez evidentiranih poreznih dugovanja ili blokada računa. (Izvor: CompanyWall.ba)

Njihova povezana firma, H&P d.o.o. Zvornik, osnovana je 2023. godine i u 2024. ostvarila je prihod od 30.813.307 KM, takođe s bonitetnom ocjenom A+ i urednim poreskim statusom. (Izvor: CompanyWall.ba)

Krajem oktobra 2025. godine upravo je ta kompanija — H&P Zvornik — preuzela zeničku Željezaru od “ArcelorMittala”, nakon čega je imenovan novi direktor Ahmed Hamzić, kako su izvijestili portali Zenicainfo.ba i Biznis.ba.
(Izvor: Zenicainfo.ba, Biznis.ba, 31.10.2025.)

Finansijska nelogičnost preuzimanja Koksare

Kada se uporede dostupni finansijski pokazatelji, postaje jasno da Pavgord i H&P raspolažu godišnjim prihodima od ukupno oko 120 miliona KM, što je više od četiri puta manje od ukupnih dugovanja Koksare Lukavac, procijenjenih na oko 500 miliona KM.

Na tržišnim osnovama, kompanija s takvim obimom prihoda ne bi mogla iznijeti finansijsko restrukturiranje preduzeća s tolikim dugom. Međutim, praksa pokazuje da Pavgord svoje akvizicije ne realizuje klasičnim kupoprodajnim ugovorima, već kroz otkup potraživanja po umanjenoj cijeni, što u praksi znači da ne mora platiti puni iznos duga.

Primjera radi, kompanija je već ranije preuzimala potraživanja u slučajevima “Birača” iz Zvornika i Aluminija Mostar, te se specijalizirala za finansijski model u kojem se kroz stečaj ili restrukturiranje preuzima kontrola nad imovinom, a ne nužno obaveza.

Mogući motivi iza preuzimanja

Postoje najmanje tri objašnjenja zbog kojih je grupacija iz Foče zainteresovana za Koksaru:

  1. Finansijski motiv – otkup potraživanja po sniženoj cijeni i kontrola imovine, bez obaveze potpunog preuzimanja duga.
  2. Politički motiv – preuzimanje može imati simboličnu vrijednost “spasa industrije” u javnosti i političku podršku vlasti.
  3. Imovinski motiv – Koksara posjeduje ogromno zemljište, infrastrukturne objekte, željezničke priključke i energetsku mrežu, što može biti atraktivno za druge projekte.

Rizici i realnost

Uprkos optimizmu koji prate najave “oživljavanja industrije”, realni pokazatelji govore da je Koksara tehnološki zastarjela, energetski neefikasna i ekološki rizična. Za pokretanje proizvodnje u punom kapacitetu bila bi potrebna ulaganja od najmanje nekoliko stotina miliona KM, što značajno premašuje finansijsku snagu grupacije Pavgord.

Tržište koksa i čelika u regiji je u padu, a dodatno ga opterećuju cijene energije i obaveze prema evropskim standardima emisije CO₂. Zbog toga analitičari smatraju da je ovo preuzimanje više strateško-finansijski potez nego stvarna namjera obnove proizvodnje.

Zaključak

Iako Pavgord i H&P Zvornik formalno imaju stabilan bonitet i solidne godišnje prihode, preuzimanje Koksare Lukavac — kompanije s višestruko većim dugom — teško se može objasniti čistom tržišnom logikom. Mnogo je vjerovatnije da se radi o modelu otkupa potraživanja i preuzimanja imovine uz minimalan kapitalni rizik.

Da li će ovaj potez donijeti novi život Koksari ili samo novu epizodu u nizu neuspjelih “spašavanja” nekadašnjih privrednih giganata, pokazaće naredni mjeseci.

Želiš li da ga prilagodim stilu LuPortala (kraće rečenice, dinamičniji ton, nekoliko podnaslova više i kraći odlomci)?