Koncesija za projekat vrijedan 100 miliona KM prenesena firmi sumnjive poslovne sposobnosti, a Transparency International BiH upozorava na netransparentnost i moguću štetu po javni interes

Mađarska kompanija Lugos Renewables, u vlasništvu kontroverznog biznismena Rolanda Lugosa, povukla se iz vlasništva nad preduzećem “Solarna elektrana Trebinje 1”, koje ima koncesiju za izgradnju jednog od najvećih energetskih objekata u Bosni i Hercegovini, vrijednog preko 100 miliona KM.

U njenom vlasničkom udjelu od 70 posto sada se nalazi druga mađarska firma, MAYER NRG Kft iz Budimpešte, koja prema podacima Transparency International BiH i portala CAPITAL.ba, nema zaposlenih radnika ni ozbiljnih prihoda, a njena ukupna imovina iznosi svega oko 2.500 eura.

Iako je riječ o firmi sa simboličnim kapitalom i gubicima u poslovanju, Vlada RS je početkom godine odobrila prenos koncesije, a novi vlasnik je upisan i u Okružni privredni sud u Trebinju. Prema informacijama iz mađarskog registra „Opten“, MAYER NRG u 2023. nije imala prihoda, a bilježi gubitak i nisku likvidnost. Čak je i web stranica kompanije kreirana tek u decembru 2024. – mjesec dana prije zvaničnog preuzimanja koncesije.

Istraživanje novinara mađarskog nedjeljnika Magyar Hang pokazuje da se sjedište firme nalazi u zgradi sa privatnim stanovima, a formalni vlasnici su dvoje maloljetnika – Luca i Vica Mádi-Szabó, zajedno s firmama iz Dubaija i Mađarske koje su do nedavno poslovale s gubicima.

Zanimljivo, poslovne veze nove firme MAYER NRG Kft ponovo vode do Rolanda Lugosa, jer ona ima zajedničko preduzeće sa Lugos Renewables – firmom koja se povukla iz projekta. Ujedno, Lugosova glavna firma Optimum Solar ZRT je prošle godine u Mađarskoj završila u likvidaciji.

Projekat u Trebinju od samog početka prate kontroverze. Transparency International BiH ranije je upozoravao na zaobilaženje zakona i javnih procedura. Iako je Elektroprivreda RS prenijela 70% vlasništva stranom investitoru, javnosti nisu dostupni podaci pod kojim uslovima je to učinjeno. U međuvremenu, projekat nije napredovao, iako je prvobitni rok za izgradnju istekao još u oktobru 2022.

Prema informacijama iz Komisije za koncesije RS, dovoljan dokaz za realizaciju projekta bila je izjava direktora Milutina Mastilovića, inače odbornika SNSD-a, da preduzeće ima potrebne kapacitete. Firma „SE Trebinje 1“ tada je imala samo tri radnika i prihod od 800 KM.

Iz preduzeća nisu odgovorili na novinarska pitanja o promjenama vlasništva, a direktor Mastilović je izbjegao daljnju komunikaciju.

Slučaj dodatno osvjetljava širi problem s koncesijama u BiH – neprovjereni investitori dobijaju vrijedne resurse pod netransparentnim okolnostima, što, prema TI BiH, može imati fatalne posljedice po javni interes. U isto vrijeme, BiH i RS već plaćaju stotine miliona maraka odštete zbog sličnih sporova u vezi s nerealiziranim koncesijama.

Izvor: Transparentno, Capital